《宋澤萊新著《天路拾穗》TOJ/台灣字版》

 | | | 轉寄

Chútê 7：Khòaⁿ! Si̍pjīkè téng ê hionghoān

作者 Sòng Te̍klâi 2026.02.15

Tē it pō͘ Chhenggī Titkiù
Chútê 7：Khòaⁿ! Si̍pjīkè téng ê hionghoān

Kin'áji̍t, lán kóng tio̍h "in sìn chheng gī", iā to̍h sī kóng tio̍h lán khò tio̍h tansûn ê "sìn Iésu", m̄bián kasiōng kîtha jīmhô tōngchok to̍h ētànḡ chìn thiantông, chin chē lâng sí to m̄ sìn. In piàⁿmiā kóng ittēng tio̍h khò bānpoaⁿ ê chia̍hchai, khó͘ kiâⁿ, siusin, hó phíntek, tha̍k keng, kèngpài, hóekái, pī sià chōe, kòkái, chò siānkang, tiâupài sèngtē, bé sio̍kchōekǹg, siūsé, chiâⁿsèng, kiâⁿ sînjiah, kiat Sènglêng ê kóechí, ū Sènglêng ê insù, sīmchì kóng sí liáuāu ittēng tio̍h kàu liānga̍k kā chōe liānchēng, chiah ētàng chiūⁿ thiantông. Chóng kóng chi̍t kù, chióngchióng hoânsó ê, tāngtàⁿ ê, ûihoán jînsèng ê, sīmchì khióngpò͘ ê iaukiû lóng chhuthiān à, chò chi̍t pái kā thiantông thui hiòng ekbān kongliân ígōa; kahná sī kóng kā chìn thiantông kóng kah siuⁿ iông’ī to̍h ē tekchōe SiōngChú, kah súnhúi Iésu kângkhoán. Pitsu chaiiáⁿ hit kóa bô ha̍plí ê iaukiû, lóng sī chhenggī liáuāu, ūi tio̍h kiankò͘ lán koh khah khaksìn chhenggī, titkiù ê hùsio̍k sūkang, púnsin m̄ sī chhenggī, titkiù ê khíin; nāsī kā in kokí chò chhenggī, titkiù ê siōng tōa pitiàu tiâukiāⁿ, ánne to̍h oaikhiok kàugī ê honghiòng, siōng bóe hō͘ sìntô͘ chia̍h chīn khó͘chhó͘, khiok bô hoattō͘ tit tio̍h chiongke̍k ê pêngan, si̍tchāi sī chin hêngge̍k ê tāichì. Chiahê lâng putbêng tōlí jîí biánkóng, khiok mā bô iôngín nńgchiáⁿ ê lán ū hiòng thiantông ti̍t cháu ê ióngkhì, sī chin bô engkai ū ê hêngûi! M̄koh, si̍pjīkè téng ê hitê hionghoān ê lē ē hō͘ chiahê lâng ê khiónghat bētàng sêngkong, chit ūi hionghoān siansiⁿ koânkoân kòa tī "To̍klô͘ kong" ê si̍pjīkè téng, khiā koânkoân tú thiantông, chò chi̍t pái húnchhùi hit kóa khiónghat chiá ê iâugiân.

Tī Lūka hokim tē 23 chiuⁿ 32－43 chat ni̍h, kóng tio̍h Iésu pī tèng tī si̍pjīkè ê hit sî, chi̍tê tôngsî mā pī tèng khílí si̍pjīkè jîchhiáⁿ khiāli̍p tī Iésu piⁿ'á ê hionghoān, inūi i khòtio̍h púnsin ê liôngsim, hiòng piⁿ'á ê lēnggōa chi̍tê hionghoān bêngkóng Iésu bô chòkòe jīmhô chi̍t kiāⁿ bô hó ê tāichì, bô engkai siū si̍pjīkè ê síhêng. Tôngsî, siōng tiōngiàu ê, i tùi Iésu kóng, tán kàu Iésu chò ông ê sî, m̄thang bēkìtit i. Iésu thiaⁿ tio̍h, to̍h kā i kóng, kin'áji̍t I beh chhōa i kàu lo̍khn̂g chòhóe tòa tī hia.

Chit hāng tāichì chinchiàⁿ sī poa̍h phòa só͘ū chongkàu ka（paukoat Kitokkàu kah hui Kitokkàu）ê ba̍kkiàⁿ, hitê hionghoān kantaⁿ pîn chi̍t kù ōe, to̍h hō͘ Iésu chhōa óng lo̍khn̂g. Tiongkan bô koh kasiōng jīmhô ê tōngchok, mā bô koh kasiōng jīmhô gia̍hgōa ê iaukiû, sīmchì pí lim chi̍t chhùi tê, chia̍h chi̍t chhùi pn̄g khah séng la̍t, i to̍h pe̍hpe̍h chìnji̍p éngseng ê lo̍khn̂g, thianhā kám ū pí chitê koh khah sio̍k koh iông’ī ê tāichì?

Chia lāité ê ògī tàuté sī siáⁿmi̍h?
Chitmá lán lâi chhì khòaⁿ māi ka káisoeh chi̍tē.
Lán ēng hiāntāi Tiongbûn e̍kpún（chù 1）kohchài lâi hùchō͘ kîtha e̍kpún, seng lâi khòaⁿ kuiê kò͘sū ê kengkòe, "sèngkeng" sī ánne kóng ê:

In（chù: chí Lômá Tèkok ê chèng sūpeng）tôngsî ah lâi nn̄gê siûhoān, tio̍h kah Iésu chòhóe chhúsí. In kàu chi̍tê só͘chāi kiò "To̍klô͘ kong", tī hia kā Iésu tèng tī si̍pjīkè téng, tôngsî koh tèng hit nn̄gê siûhoān, chi̍tê tī I ê chiàⁿpêng, chi̍tê tī I ê tòpêng. Iésu kóng, "Lāupē, siàbián in, inūi in m̄chai kakī só͘ chò ê sī siáⁿmi̍h."

In thiuchhiam, pun Iésu ê saⁿkhò͘. Jînbîn khiā leh koankhòaⁿ, Iûthài ê léngsiù khiok kā I thíchhiò kóng, "I kiù pa̍tlâng! I nāsī SiōngChú só͘ kéngsoán ê Kitok, hō͘ I kakī kiù kakī lah!"

Peng'á mā kângkhoán kā I thíchhiò, in hiòng chêng, the̍h sngchiú hō͘ I, kóng, "Lí nāsī Iûthài lâng ê Ông, kakī kiù Lí kakī lah!" Jîchhiáⁿ tī I téngbīn ū pâi'á siá, "che sī Iûthài lâng ê Ông."

Nn̄gê kah I tâng tèng si̍pjīkè ê siûhoān, ū chi̍tê khuichhùi bújio̍k I kóng, "Lí kám m̄ sī Kitok? Kakī kiù lí kakī, mā kiù goán lah?"

Lēnggōa chi̍tê khiok chekpī hitê siûhoān kóng, "Lán kângkhoán siūhêng, lí kám bē kiaⁿ SiōngChú? Lán siūhêng sī ha̍p kaijiân; lán só͘ siū ê, kám m̄ sī túhó sī lán kaitit ê pòèng? M̄koh I pēng bô chòkòe chi̍t kiāⁿ bô hó ê tāichì."

I chiū ánne tùi Iésu kóng, "Iésu ah, lí chò ông lîmkàu ê sî, kiû lí ēkìtit góa!"

Iésu kā i kóng, "Góa kā lí kóng, kin'áji̍t lí beh kah Góa chòhóe tī lo̍khn̂g à."

Téngbīn só͘ kóng chitê siûhoān titkiù ê kò͘sū, m̄ sī sì pún hokimsu lóng ū ê, kantaⁿ “Lūka hokim” chiah ánne kìchài. Suijiân sī ánne, m̄koh tī thoânthóng Auchiu ê bînkan khólêng huisiông ūmiâ. I bānbān'á iánpiàn chiâⁿchò chin chē thoânsoat, chitê siûhoān āu lâi pī kóng chò ū kúināê miâ, ū kiòchò “Dismas” ê, mā ū kiòchò “Demas”ê, á sī kiòchò “Dumachus’ ê. Ū chi̍tê thoânsoat kā i phô͘tháⁿ chiâⁿchò Iûthài ê Lôpinhàn, choanbûn kiap pù chē pîn. Siōng tōngjîn ê chi̍t hongbīn, sī kóng tī Iôséhuh kah Mâlíah phō eⁿ’á Iésu tô kàu Aigi̍p ê sî, tô͘tiong tú tio̍h tōhúi chi̍pthoân. Tongsî, kûntō siúléng ê kiáⁿ to̍h sī chit ūi siûhoān. Inūi chitê siàuliân ê siúléng kiáⁿjî khòaⁿ tio̍h khóài ê eⁿ’á, kèngjiân putjímsim hēchhiú, jîchhiáⁿ kā I sekhòng, kóng, "Ah, gín'á ê tiongkan siōng siū sù hok ê, nāsī ū chi̍t kang beh si liânbín hō͘ góa, ánne to̍h kìliām góa lah, jîchhiáⁿ bēkìtit chitê sîkhek." Āu lâi, in kójiân tī "To̍klô͘ kong" siotú, Iésu siōng bóe chiah kiù i kàu lo̍khn̂g（chù 2）. Chitê iánpiàn lâi ê thoânsoat tongjiân sī chhài pó͘ ùn tāuiû, jîchhiáⁿ būbū bô bêng goânpún “Lūka hokim” amkhàm ê chinchiàⁿ tōlí, kîsi̍t sī chin bô pitiàu ê. M̄koh, ētàng khòaⁿ chhut, thoânthóng ílâi, pēng bô ū gōa chē lâng chinchiàⁿ liáukái “Lūka hokim” só͘ kìchài ê chitê kò͘sū ê chin ì.

Tī chit tōaⁿ kìchài ni̍h, tāiseng lán tio̍h chhòng hō͘ i chhengchhó chit ūi siûhoān ê chinchiàⁿ chōehêng. Tī hiāntāi Tiongbûn e̍kpún ni̍h, kā i hâmhâm-hô͘hô͘ chhengchò "siûhoān", che sī píkàu khah khósioh ê; kîtha ê "sèngkeng" pánpún mā ū hoane̍k chò "hoānlâng" á sī "hionghoān"（chù 3）. Góa jīnûi "hionghoān" píkàu khah ētàng chīn’ì, inūi chit nn̄gê siûhoān m̄ sī phó͘thong ê siûhoān á sī hoānlâng, kìjiân sī hông phòaⁿchò si̍pjīkè téng ê síhênghoān, ittēng sī ū tāngchōe chāi sin, kiámchhái sī chhiúⁿkiap, satjîn, sīmchì sī poānkok. Chóng kóng chi̍t kù, chōe sī tāng ê, m̄ sī khin ê. Lán to̍h kóng sī "hionghoān" lah, jîchhiáⁿ sī kiâⁿ hiòng pī chhúsí chit tiâu lō͘ ê hionghoān.

Koh lâi, sûnchhùi í chitê hionghoān tùi Iésu ê koankám, “Lūka hokim” chitê kìchài thang hunchò nn̄gê kaitōaⁿ lâi khòaⁿ! Tē it kaitōaⁿ sī chitê siûhoān jīnûi kakī sī chōe ū èngtit, á Iésu sī bô chōe ê lâng. Tējī kaitōaⁿ sī i jīnûi Iésu chionglâi ittēng ē chiâⁿchò bó͘ chi̍tê koktō͘ ê ông, khúnkiû I ēkìtit i.

Tī tē it kaitōaⁿ ni̍h, siōng tōa ê ìgī engkai sī teh chíchhut chitê hionghoān iáu ū liôngsim.

Tī Kitokkàu ê kàugī ni̍h, sī jīnûi lán lâng sianthian ū chi̍t chióng chūjiân ê liôngsim, goān’ì sîsî kiâⁿ chèngti̍t ê lō͘（chù 4）, suijiân kiámchhái tī Atám pōelî SiōngChú liáuāu, chitê liôngsim íkeng piàn kah huisiông nńgchiáⁿ, m̄koh kipún siōng iáu sī chhun lo̍hlâi chi̍tkóa liôngsim, tìsú lán iáu chaiiáⁿ siáⁿmi̍h sī tio̍h, siáⁿmi̍h sī m̄tio̍h. M̄chiah jînkan chiah ē kiànli̍p kok chióng hoatlu̍t, póiú siāhōe chènggī（chù 5）. Chit chióng chōnghóng ná chhinchhiūⁿ lítì, tī Atám pōelî SiōngChú liáuāu, jînlūi ê lítì khòaⁿ khí lâi sī nńgchiáⁿ, m̄koh jînlūi chiàusiông ētàng óakhò lítì lâi chhòngchō chūjiân khoha̍k（chù 6）. Chit chióng nńgchiáⁿ ê jînlūi liôngsim kah lítì, suibóng bô hoattō͘ chútō lâng lâi chinchiàⁿ sìnkhò SiōngChú, m̄koh ētàng hō͘ lâng tī būbū tiong kámkak ū chi̍t ūi SiōngChú ê chûnchāi. Pílūn kóng, lán chià tio̍h sīhui chi sim, ētàng khòaⁿ chhut útiū āubīn ittēng ū chi̍t ūi chìsiān ê SiōngChú chûnchāi; khòaⁿ tio̍h chūjiân somlô-bānsiōng iútiâu-iúlí ê pâilia̍t, ētàng chhaisióng pōeāu kiámchhái ū chi̍t ūi SiōngChú teh chúcháiⁿ. Inchhú, lán thang ǹg SiōngChú óakīn chi̍t pō͘, che sī thianjiân liôngsim kah lítì ê chokiōng.

Chitê hionghoān inūi iáu ū chitê liôngsim, sīmchì iáu ētàng phòaⁿtoàn chhutlâi kakī ê chōe engkai sí, á Iésu bô chōe. Che to̍h soatbêng chitê hionghoān pí lēnggōa chi̍tê hionghoān, sīmchì pí tongtiûⁿ ê peng'á, Iûthài siúléng koh khah ū liôngsim, iā to̍h sī kóng i iáu ū liôngsim ê thêngtō͘ ē chhiaukòe itpoaⁿ lâng; mā tìsú i ētàng chìn chi̍t pō͘ sìnkhò Iésu.

M̄koh, lán ittēng tio̍h chaiiáⁿ, tìsú i chhenggī titkiù ê, pēng m̄ sī chitê liôngsim, inūi chaiiáⁿ Iésu bô chōe ê lâng pēng m̄ sī kantaⁿ chit ūi hionghoān, tio̍hsǹg sī phòaⁿ Iésu síhêng ê Lômá chóngtok Píla̍hto mā iáu ū liôngsim, mā chaiiáⁿ Iésu sī bô chōe ê（chù 7）, m̄koh Píla̍hto pēng bô chhenggī titkiù.

Tìsú chit ūi hionghoān chhenggī titkiù ê goânin sī tī tējī kaitōaⁿ; iā to̍h sī únchông tī "Iésu ah, Lí chò ông lîmkàu ê sî, kiû Lí ēkìtit góa!" chit kù ōe ni̍h. Chit kù ōe, ū chinchin-chiàⁿchiàⁿ ê chhim’ì!

Lán chùì tio̍h, Iésu tongsî íkeng pī tèng tī si̍pjīkè téng, sī únsí ê. Ánne, ūi símmi̍h chitê hionghoān iáu kóng "Lí chò ông lîmkàu ê sî"（lēnggōa ū hoane̍k chò, Lí ê kok kànglîm ê sî（chù 8）á sī tng Lí lâi chò ông ê sî（chù 9））leh? Che to̍h sī chitê hionghoān simlāi íkeng siongsìn Iésu ittēng ē "sí khì kohoa̍h", "kiànli̍p koktō͘", "chiâⁿchò chi̍t kok ê ông". M̄koán sī tó chi̍tê sîchūn, tó chi̍tê só͘chāi, ēng siáⁿmi̍h honghoat, chóng kóng chi̍t kù, Iésu tiāⁿtio̍h "sí khì kohoa̍h", "kiànli̍p koktō͘", "chiâⁿchò chi̍t kok ê ông". Inūi chitê jīnti（jīntông）, i hit tongsî chhenggī titkiù à. Kóng tio̍h "kiû lí ēkìtit góa"（mā ū hoane̍k chò, chhiáⁿ Lí kìliām góa（chù 10）á sī kiû Lí kìliām góa（chù 11）ū siáⁿmi̍h ìsù leh? To̍h sī khúnkiû Iésu m̄thang bēkìtit i, tī I ê kok ni̍h hō͘ i chi̍tê sinhūn, to̍h sī kā i tòngchò hitê kokka ê jînbîn lah! Che to̍h sī teh chí i goān’ì kuiji̍p Iésu ê koktō͘ ni̍h, jīn Iésu chò Chú; che to̍h koh khah tìsú i chhenggī titkiù. Sī ánchóaⁿ leh? Inūi “Lômá su” 10 chiuⁿ 8~10 chat kóng, "Lí nā chhùi ni̍h jīn Iésu chò Chú, simlāi sìn SiōngChú kiò I tùi sí ni̍h kohoa̍h, to̍h ittēng ē titkiù. Inūi chòlâng simlāi siongsìn, to̍h ētànḡ chhenggī; chhùi ni̍h sêngjīn, to̍h ētànḡ titkiù." Só͘ū chitê hionghoān chhenggī, titkiù ê goânin lóngtī chia. Lí khòaⁿ! Chitê hionghoān, i oânchoân m̄bián "chia̍hchai, khó͘hêng, siusin, hó phíntek, tha̍k keng, kèngpài, hóekái, pī siàchōe, kòkái, chò siānkang, tiâupài sèngtē, bé sio̍kchōekǹg, siūsé, chiâⁿsèng, kiâⁿ sînjiah, kiat Sènglêng ê kóechí, ū Sènglêng ê insù, sīmchì khì kàu liānga̍k kā chōe liānchēng", i kantaⁿ pîn "sìn Iésu sí khì kohoa̍h", "jīn Iésu chò i ê Chú", i to̍h chhenggī chìn thiantông! Che sī gōani̍h'á atsálih koh iông’ī ê tāichì!

Kin'áji̍t iûgoân ū chin chē lâng bô hoattō͘ siongsìn "in sìn chheng gī" ê kántan tōlí, sī chin kîkoài ê tāichì. Chísī inūi tōlí tī gánchiân, i m̄ sìn; tiantò kiâⁿ hiòng hn̄ghn̄g, chū chhōe khó͘ chia̍h. Inūi kakī chia̍h ê khó͘ bô kàu, iáu khiónghat pa̍tlâng mā chòhóe lâi siūkhó͘, che lóng sī bē bêngpe̍k tōlí ê lâng. Ū koh khah giâmtiōng ê, ū kóa bo̍khōe ê lâng, chhut tī suio̍k, tī "in sìn chheng gī" ê tōlí ígōa, ēng kîtha lílūn thiaukò͘’ì khiphiàn sìntô͘, khúnpa̍k sìntô͘, uihia̍p sìntô͘, koh khah sī hō͘ lâng thóià koh thang oànthàn!

Pī tèng tī si̍pjīkè téng ê chitê hionghoān, éngoán khiā tī "To̍klô͘ kong" téngbīn, thongta̍t thiantông, ētàng hō͘ "in sìn chheng gī" ígōa lēnggōa chhōe chi̍t tōatui líiû ê lâng bô ōe thang ìn! Inūi, sūsi̍t siōng, jînseng chióngchióng ê tāichì, koh khah ánchóaⁿ to bô pí chìn thiantông koh khah iông’ī!

Chù 1：Khòaⁿ Liânha̍p Sèngkeng Konghōe pánkoàn só͘ e̍k "Hiāntāi Tiongbûn e̍kpún sèngkeng "（Hiongkáng Sèngkeng Konghōe pánkoàn tāilí, 1981 saⁿ pán ）.

Chù 2：Ísiōng bînkan thoânsoat khòaⁿ Pakheklé gôantù, Lō͘ Tiongchio̍h e̍k "Lūka hokim chùsek"（Hiongkáng Kiúliông, Kitokkàu Bûngē chhutpánsiā, 2000 nî 5 pán） ia̍h 339－340.

Chù 3：Khòaⁿ "Sin Kokchè pán géng tho̍kpún sèngkeng "（Bíkok, Kengsin Thoântōhōe, 1996） ia̍h 19~79; "hionghoān" kìⁿ Suko Sèngkeng ha̍khōe piane̍k " sèngkeng "（Tâipak, Suko Sèngkeng ha̍khōe chhutpánsiā, 2003） ia̍h 16~34.

Chù 4：Kìⁿ “Hibúlâi su” 13 chiuⁿ 18 chat.

Chù 5：Kìⁿ “Lômá su” 2 chiuⁿ 14~16 chat.

Chù 6：Martin Luthur jīnûi lâng tī tūilo̍h iáu bô sitkhì lísèng lêngle̍k, SiōngChú mā bô toa̍tkhì lísèng ê thóngtī tēūi, lâng chhengchhó chaiiáⁿ kakī ū lísèng, ētàng chò tōa sūgia̍p; m̄koh tūilo̍h íāu ê lâng ê lísèng sī sio̍k tī jio̍kthé ê, inūi thamio̍k to̍h ē oaikhiok SiōngChú hō͘ i ê khòaⁿkò͘ sèkài ê bo̍ktek, kantaⁿ kò͘ boánchiok kakī, êngkng kakī, hutlio̍k SiōngChú ê tō. Chhiáⁿ chhamkiàn Al-Duiz gôantù ‧ Toān Kî kah Sun Siānlêng ha̍pe̍k "Martin Luthur sînha̍k"（Tâipak, Tionghôa Sìngī Sînha̍k chhutpánsiā, 1999） ia̍h 98~99.

Chù 7：Kìⁿ “Lūka hokim” 23 chiuⁿ 4 chat.

Chù 8：Kìⁿ "Sin Kokchè pán géngtho̍kpún sèngkeng "（Bíkok, Kengsin Thoântōhōe, 1996）ia̍h 1979.

Chù 9：Kìⁿ Suko Sèngkeng ha̍khōe piane̍k, "Sèngkeng"（Tâipak, Suko Sèngkeng Ha̍khōe chhutpánsiā, 2003）ia̍h 16~34.

Chù 10：Kìⁿ "Sin Kokchè pán géngtho̍kpún sèngkeng "（Bíkok, Kengsin Thoântōhōe, 1996）ia̍h 1979.

Chù 11：Kìⁿ Suko Sèngkeng ha̍khōe piane̍k, "Sèngkeng "（Tâipak, Suko Sèngkeng Ha̍khōe chhutpánsiā, 2003）ia̍h 16~34.

── 2010, 06, 06 tah tī "Kitokkàu Thongsìn"