《宋澤萊新著《天路拾穗》TOJ/台灣字版》

 | | | 轉寄

Chútê 8："sélé" ê chhimchân ìgī

作者 Sòng Te̍klâi 2026.02.22

Tē it pō͘ chhenggī titkiù
Chútê 8："sélé" ê chhimchân ìgī

1, Siūⁿ bē thong "kuiji̍p Kitok Iésu ê sí" chit kù ōe Tongchho͘ siūsé ê sî, góa to̍h thiaⁿkòe "kuiji̍p Kitok ê sí" chit kù ōe, m̄koh kútn̂g ílâi, góa tùi chit kù ōe pēng bô chin líkái. Kahná chaiiáⁿ ittàn kuiji̍p Kitok ê sí, lán to̍h bô chōe ā; m̄koh bē liáukái sī ánchóaⁿ kuiji̍p Kitok ê sí lán to̍h bô chōe?

"kuiji̍p Kitok ê sí “ Chit kù ōe, èngtong sī lâichū “ Lômá su” 6 chiuⁿ 2~4 chat ê chit tōaⁿ ōe, "lán tī chōe téngbīn síkhì ê lâng, kám thang iáu tī chōe ni̍h oa̍h leh? Kám m̄chai lán che siūsé kuiji̍p Kitok Iésu ê lâng sī siūsé kuiji̍p I ê sí? Só͘í, lán chià tio̍h sélé kuiji̍p sí, kah I chòhóe bâichòng, goânlâi sī teh kiò lán itkí ittōng ū sinseng ê iūⁿsek, chhinchhiūⁿ Kitok chià tio̍h Pē ê êngkng tùi sí ni̍h kohoa̍h."

Chit tōaⁿ ōe sī Páulô ēng lâi tâmlūn sélé ê kongiōng, jîchhiáⁿ kàsī hit kóa siūsé íāu iáu oa̍h tī chōe ni̍h ê sìntô͘. "Lán tī chōe téngbīn síkhì ê lâng" chit kù ōe sī teh chí “ Chōe pī biántû ê lán" ê ìsù. Iā to̍h sī kóng ittàn lán siūsé, chōe to̍h hông biántû, só͘í Páulô chiah kóng kám thang kèsio̍k teh kòe hoānchōe ê sengoa̍h. Tī chia “ Chià tio̍h sélé kuiji̍p Kitok ê sí liáuāu, lán ê chōe to̍h hông biántû" siū tio̍h Páulô ê khéngtēng.

Góa chóng sī teh siūⁿ, sī ánchóaⁿ Páulô beh ánne kóng? Kitok ê sí kiùkèng ū siáⁿmi̍h le̍kliōng, ētàng kiò lán siámpī éng sí ê chōe? Kitok ê sí kiùkèng ēng siáⁿmi̍h hongsek chínkiù lán? …… góa siūⁿ bē chhut tapàn.

Bô siūⁿ tio̍h kúi kang chêng, góa chò chi̍tê ībāng, tit tio̍h tapàn. Sènglêng chià tio̍h chitê ībāng, hôetap góa ê būntê. Góa kā ībāng tōapō͘hūn biâusu̍t chhinchhiūⁿ ēbīn ánne：

2, Chi̍tê ū chhùbī ê ībāng
Góa tī chi̍t tiâu chhia lâilâi-khìkhì ê tōa kelō͘ khiâ góa ê kichhia, hutjiânkan, góa khòaⁿkìⁿ goán bó͘ sái chi̍t tâi tōa hêng chhia tùi āubīn chhiauoa̍t góa, i sáichhia ê soktō͘ chin kín. Góa hôethâu, to̍h khòaⁿkìⁿ goán bó͘ ê chhia āubīn tòe chi̍t tīn kéngchhat chhia, kéngsī teng siámsiám hoatkng. Bênghián goán bó͘ chìnchêng giâmtiōng lòng âng teng á sī ûihoán kîtha kauthong kuichek, chiah ín lâi chi̍t tīn kauthong kéngchhat ê tuipó͘.

M̄koh, góa khòaⁿ tio̍h chhia thang ni̍h góa ê khanchhiú kahná chin tìnchēng, i kakhoài soktō͘, hiòng chêng phuncháu. Lâi kàu chi̍tê chhialióng koh khah chē ê lō͘tōaⁿ, i siókhóa phianǹg tò pêng kínkip cháu khì, tìsú i ê chhia kah chi̍t tâi tùibīn o͘ kah hoatkng ê tōa hêng chhia mô͘chhat siám kòe, chōaⁿ khí chi̍t chūn ê hóechheⁿ. O͘ kah hoatkng ê tōa hêng chhia sái kòekhì liáu āu, góa to̍h khòaⁿ tio̍h goán bó͘ sáichhia khoàisok choán ji̍pkhì kelō͘ tòpêng ê chi̍tê pa̍tlâng ê mn̂gkháu tiâⁿ. Chit sî, góa chiah khòaⁿ chhengchhó hit hō͘ lâng tng teh pān songsū.

Chit ke lâng bênghián m̄sī sànchhiah jînke, inūi ū chi̍tê siongtong kóngkhoah ê mn̂gkháu tiâⁿ. Chiàⁿbīn ê tōathiaⁿ gîmchîⁿ chêng pâihòng lêngūi ê chètôaⁿ, chin sêng chi̍tê tōa ê seng kî tâi, ū kóa khìphài. Tī tōathiaⁿ ê chiàⁿpêng ū chi̍tê ū kòa pò͘lî ê mn̂g, tùi chitê mn̂g ji̍pkhì tāikhài to̍h ētànḡ chìnji̍p tōathiaⁿ, hitê tōathiaⁿ ni̍h ittēng ū thêng chng sithé ê koaⁿchhâ.

Goán bó͘ huisiông tìnchēng, i bô chông kàu chètôaⁿ, khiok chin bínchia̍t sái ji̍pkhì hitê chiàⁿpêng ū kòa pò͘lî ê mn̂g. Góa kìm bētiâu kiaⁿ kah hoah khí lâi, kámkak i ná ēsái chông ji̍pkhì pa̍tlâng khǹg koaⁿchhâ ê lāi thiaⁿ. M̄koh, i ê chhia siuⁿ kín, chi̍tē á to̍h sái ji̍pkhì mn̂g lāi, pò͘lî koh sôe lo̍h lâi, koh khah ánchóaⁿ to khòaⁿ bē tio̍h i ê chhia à, kahná siáⁿmi̍h tāichì mā bô hoatseng. Góa simlāi siūⁿ kóng, chitmá chhám ah, chaihō koh khah tōa à, songka ittēng bô beh pàng i soah!

Góa sûisî kā kichhia thêng lo̍h lâi, kóaⁿkín chàu khì kàu songka ê āu tiâⁿ, beh chhōe songka tōkhiam. Chi̍t lâi kàu āu tiâⁿ, to̍h khòaⁿ tio̍h goán bó͘ tng teh kah songka ê lâng kóngōe. Hitê songka ê lâng huisiông hôkhì, kah kakī ê chhinlâng bô nn̄g iūⁿ. In kā goán huchhe nn̄g lâng kóng, “ Chiāmsî tòa chia m̄thang chhut khì, inūi gōabīn ū kéngchhat!"

Songka ánne kóng, góa kóaⁿkín chàu khì kàu khòaⁿ ētio̍h mn̂gkháu tiâⁿ ê só͘chāi khì thaukhòaⁿ, to̍h hoatkiàn kelō͘ hit pêng thêng chi̍t pâi ê kéngchhat chhia, kéngsī teng siámsih kah koh khah līhāi, chin chē kéngchhat tī hia lâihôe hêngtōng. M̄koh, inūi bô hoattō͘ khaktēng góa ê khanchhiú sī m̄sī lâi kàu songka（inūi mn̂gkháu tiâⁿ khòaⁿ bē tio̍h i ê chhia）, jîchhiáⁿ gāi tī "songka ûi tōa" ê hongsio̍k si̍pkoàn, in mā m̄ káⁿ tōachú-tōaì chông ji̍plâi songka ni̍h. Kéngchhat kantaⁿ ētàng tī têngīⁿ gōa ê kelō͘ kiâⁿ lâi kiâⁿ khì, thauthau'á thàmkhòaⁿ.

Goán tī āu tiâⁿ itti̍t tánthāi, ti̍tkàu hônghun, iābō͘ bānbān'á sôe lo̍h lâi. To̍h tī àmmê ê tengkng tú beh kng khí lâi ê sî, hutjiân ū lâng hoah, "thêng tiān loh!" chiū ánne o͘àm tà tiâu thiⁿtē, khòaⁿ bē tio̍h kúi chhioh ígōa ê mi̍hkiāⁿ.

Songka chit sî cháu lâi tùi goán huchhe kóng, "Hósè ah, chitmá in koh khah ánchóaⁿ to chhōe bē tio̍h lín à, lín thang līkhui."

Chiū ánne, goán tiôngsin khísin, tùi āu tiâⁿ liu cháu khì!

3. Bāng ê káisek
Téngbīn to̍h sī ībāng ê tāikhài chênghêng, khòaⁿ chi̍tē chin, kahná m̄sī ánchóaⁿ kiatlī. M̄koh, góa chaiiáⁿ che sī Sènglêng hō͘ góa ê kàuhòe, náisī beh tùi góa soatbêng "kuiji̍p Kitok ê sí" chit kù ōe ê chinchiàⁿ ìgī!

Góa kā góa téngbīn só͘ kóng só͘ biâusu̍t ê ībāng ê tiōngtiám bûnjī káisek tī ēbīn：

A. “Goán bó͘ chin chìnchêng sī giâmtiōng lòng âng teng á sī ûihoán kîtha kauthong kuichek, chiah ín lâi chi̍t tīn kauthong kéngchhat ê tuipó͘." sī piáubêng lán sèkan lâng hoān giâmtiōng ê chōe, jîchhiáⁿ sī chōechèng khaksi̍t, bô thang thesî, chiongkîbóe ínkhí SiōngChú phài lâi tuipó͘ ê sùchiá, siūⁿ beh tāipó͘ lán lâi kiùchek.

B. “O͘ kah hoatkng ê tōa hêng chhia" sī piáubêng liáu che sī chi̍tê ībāng, inūi ībāng tōapō͘hūn lóng ū sekchhái, jîchhiáⁿ sekchhái lóng chin iāmlē, kású sī o͘sek ê, to̍h ē o͘ kah ná chhat, hoatchhut konghui.

C. “Góa chiah khòaⁿ chhengchhó hit hō͘ tng teh pān songsū. Chit ke lâng bênghián m̄sī sànchhiah jînke, inūi ū chi̍tê siongtong kóngkhoah ê mn̂gkháu tiâⁿ. Chiàⁿbīn ê tōathiaⁿ gîmchîⁿ chêng chhāi lêngūi ê chètôaⁿ, chin sêng chi̍tê tōa ê sengkî tâi, ū kóa khìphài. Tī tōathiaⁿ ê chiàⁿpêng ū chi̍tê ū kòa pò͘lî ê mn̂g, tùi chitê mn̂g ji̍p khì tāikhài to̍h ētànḡ chìnji̍p tōathiaⁿ, hitê tōathiaⁿ ni̍h ittēng khǹg sithé ê koaⁿchhâ." Che sī piáubêng siūsé tiánlé m̄sī tàng sng ê, sī kongkhai ū khìphài ê.

D, “Goán bó͘ huisiông tìnchēng, i pēng bô chông kàu lêngūi, khiok chin khoàisok sái ji̍pkhì hitê ū kòa pò͘lî ê mn̂g. Góa kìm bētiâu kiaⁿ kah hoah khí lâi, kámkak i ná ēsái chông ji̍pkhì pa̍tlâng khǹg koaⁿchhâ ê lāi thiaⁿ." Che sī piáubêng lán tī cháutâu-bôlō͘ ê sî khoàisok kuiji̍p Iésu ê sí kah songlé lāibīn, iā to̍h sī chí siūsé.

E, “ Chi̍t lâi kàu āu tiâⁿ, to̍h khòaⁿ tio̍h goán bó͘ tng teh kah songka ê lâng kóngōe. Hitê songka ê lâng huisiông hôkhì, kah kakī ê chhinlâng bô nn̄g iūⁿ.” Che sī piáubêng lán kuiji̍p Iésu ê sí liáuāu, chin kín ū kohoa̍h, tng teh kah kângkhoán sī kuiji̍p Kitok ê sí kohoa̍h ê chèng Kitoktô chhinchhiat kóngōe.

F, "M̄koh, inūi bô hoattō͘ khaktēng goán khanchhiú lâi kàu songka（inūi mn̂gkháu tiâⁿ khòaⁿ bē tio̍h i ê chhia）, jîchhiáⁿ gāi tī 'songka ûi tōa' ê hongsio̍k si̍pkoàn, in mā m̄ káⁿ tōachú-tōaì chông ji̍plâi songka chhù ni̍h. Kéngchhat kantaⁿ ētàng tī têngīⁿ gōa ê kelō͘ téng kiâⁿ lâi kiâⁿ khì, thauthau'á thàmkhòaⁿ.” Che sī piáubêng Iésu ê sí kah songlé sī útiū kan ê chi̍t kiāⁿ giâmsiok ê tōa sū, hō͘ thiⁿsài mā m̄káⁿ sûipiān chhimhoān tio̍h Iésu ê songlé.

G. “Goán tī āu tiâⁿ itti̍t teh tánthāi, ti̍tkàu hônghun, iābō͘ bānbān sôe lo̍h lâi. To̍h tī àmmê ê tengkng tú beh kng khí lâi ê sî, hutjiân ū lâng hoah, ' thêng tiān loh! ' Chiū ánne o͘àm tà tiâu thiⁿtē, khòaⁿ bē tio̍h kúi chhioh ígōa ê mi̍hkiāⁿ.” Che sī piáubêng chiū ánne íāu, lán kah gōabīn ê sèkài toānchoa̍t koanhē, lán sī sio̍k tī Iésu chit pêng ê lâng, bô koh sī sio̍ksè ê lâng.

H, "songka chit sî cháu lâi tùi goán huchhe kóng, 'Hósè ah, chitmá in koh khah ánchóaⁿ to chhōe bētio̍h lín loh, lín thang līkhui. '“ Che sī piáubêng lán bih tī Kitok ê tô siâⁿ sèkài ni̍h, tio̍hsǹg lán chìnchêng hoān giâmtiōng ê chōe, hoa̍t chōe sùchiá mā chhōe bētio̍h lán. Tī Kitok khaichhòng ê koktō͘ ni̍h, lán tit tio̍h chūiû ā!

4, Chhògō͘ koanliām ê kiùchèng
Chitê ībāng lîchheng chìnchêng góa kúiê chhògō͘ ê koanliām：

A. Chìnchêng góa chóng sī jīnûi sélé sī chi̍t chióng hoaⁿhí khoàilo̍k ê tiánlé, m̄koh chitmá khòaⁿ khí lâi, i koh khah sī chi̍tê songlé. Tekkhak, nāsī ēng "kohoa̍h" ê koanliām lâi khòaⁿ, i sī ū híkhì; m̄koh nā ēng kuiji̍p Kitok ê sí lâi khòaⁿ, i kìjiân sī Iésu ê songlé, mā sī lán ê songlé.

B, Chìnchêng góa chóng sī jīnûi ittàn kuiji̍p Iésu ê sí, ittēng tio̍h tán chin kú, lán chiah ē kohoa̍h, m̄koh chitmá khòaⁿ khí lâi, kuiji̍p Iésu ê sí kah kohoa̍h kahná sī tôngsî ê. Lán tī chêng têng kuiji̍p sí, tī āu tiâⁿ to̍h ū kohoa̍h.

C, Chìnchêng góa chóng sī jīnûi kuiji̍p Iésu ê sí, lán ê chōe to̍h hó kahná sī tī chōechōng siōng pī "boah"t iāu, chitmá khòaⁿ khí lâi khiok m̄sī. Lán kuiji̍p Iésu ê sí kah songlé, sī teh chí Iésu ēng I ê sí kah songlé jiakhàm lán, lán chìnji̍p Iésu só͘ chhòngli̍p ê tô siâⁿ sèkài ni̍h, hō͘ SiōngChú ê hoa̍t chōe sùchiá m̄ káⁿ lâi chhōe lán, á sī chhōe bētio̍h lán. Lán ê chōe kîsi̍t iáu chiángak tī hoa̍t chōe sùchiá ê chhiú ni̍h, jîchhiáⁿ chōechèng khaksi̍t, ittàn lí līkhui Iésu ê jiakhàm（m̄ sìn Iésu）, hoa̍t chōe sùchiá iáu sī ētàng chhōe tio̍h lí!

──2014, 09, 11 tī Lo̍kkáng